Mariusz Palej – Kinoblog

Kolejna, troszkę mniej znana polska produkcja dla młodszego odbiorcy, choć powstała ledwie parę lat temu. Tym razem znowu siły połączyły reżyser Mariusz Palej i scenarzystka (a także aktorka) Magdalena Nieć, przenosząc kolejną (po „Za niebieskimi drzwiami”) powieść Marcina Szczygielskiego. I muszę przyznać, że poczułem dziwny powrót do przeszłości, czyli lat 90. Co wcale nie musi być wadą?

Wszystko dzieje się w małym miasteczku, gdzie sercem jest fabryka zwana Czarnym Młynem. Jednak pewnej nocy w budynek uderza… coś z nieba, doprowadzając do wielkiego pożaru oraz śmierci jednego z pracowników, Andrzeja (Marcin Dorociński). Na nieszczęście wszystko widziała jego ciężarna żona (Magdalena Nieć) oraz kilkuletni syn, Iwo. Parę lat później sytuacja rodzinna nie jest zbyt wesoła, gdyż córka rodzi się upośledzona umysłowo, co dla braciszka jest frustrujące i działa mu na nerwy bardziej niż wyniki wyborów prezydenckich u dorosłych. No i ziomki z ziomalką też podchodzą do niej z niezbyt dużą sympatią. A żeby było ciekawiej, to zaczynają się dziać dość dziwne oraz nieracjonalne zjawiska.

„Czarny młyn” to dość ciekawa mieszanka, przypominająca poprzedni film duetu Palej/Nieć. Bo z jednej strony dotyka poważnych kwestii (brak akceptacji, radzenie sobie z biedą, rodzice pracujący za granicą i zostawiający syna-gracza), ale z drugiej potrafi być zaskakująco lekka oraz obiecuje wielką przygodę. Jest aura tajemnicy, paczka kumpli oraz pewne drobne tarcia, a także dojrzewanie naszego bohatera. Do bycia bardziej odpowiedzialnym, bardziej empatycznym i skupiającym się tylko na SWOICH potrzebach. Może i jest to dość uproszczone oraz szybko pokazane, jednak działa. Chociaż niektóre dialogi mogą oscylować na granicy zażenowania (głównie wobec dziewczyn i ich emocjonalności), to jednak są bardzo rzadkie momenty.

Sama zagadka może wydawać się oczywista (dla wielu), jednak całość wygląda zaskakująco nieźle. Jest to ładnie oświetlone (szczególnie w trzecim akcie, gdzie pozwolono sobie na fajerwerki wizualne), w tle gra mocno elektroniczna muzyka (troszkę w stylu „Stranger Things”), a całość przechodzi bardzo zgrabnie. Problem zaczyna się w finale, gdzie zostają użyte efekty specjalne z komputera i… o mój Boże, ale to jest paskudnie zrobione. Jakby chciano na siłę zrobić aktorską wersję „Dragon Ball”, zaś wytworzone efekty kłują w oczy swoją sztucznością.

Dzieciaki aktorsko wypadają nieźle, czuć mocną chemię między paczką. Najbardziej wybija się Iwo Wiciński w roli protagonisty, przekonująco pokazujący emocje. Z dorosłych najmocniej wychodzi Magdalena Nieć w roli matki Iwo, zaś w epizodach pojawią się znane twarze jak Janusz Chabior, Krzysztof Kiersznowski i Marcin Dorociński. Sam film okazuje się niepozbawioną wad bardzo kompetentną produkcją z niegłupim morałem, intrygującym klimatem oraz solidnym aktorstwem. Gdyby bardziej dopracować efekty specjalne albo inaczej rozegrać finał, byłby to film kultowy.

6,5/10

Radosław Ostrowski

Wakacje – kto nie będąc dzieckiem nie marzył o tym czasie? Wypoczynek, zabawa, nieskrępowana beztroska z najbliższymi. Taki plan miał także Łukasz, samotnie wychowywany przez matkę. Podczas podróży samochodem, dochodzi do wypadku. Chłopiec ma złamaną nogę, a matka zapada w śpiączkę. I wtedy pojawia się znikąd siostra kobiety – właścicielka nadmorskiego pensjonatu, Agata. Kobieta bierze chłopca do siebie i wprowadza się do dawnego pokoju matki z niebieskimi drzwiami. Tam odkrywa, że po odpowiednim zapukaniu w nie, można wejść do innego świata.

za_niebieskimi_drzwiami1

W Polsce robienie kina dla dzieci i młodzieży staje się prawdziwą rzadkością, co wydaje się naprawdę zastanawiające. Przecież była ta tradycja naprawdę bogata (filmy i seriale Stanisława Jędryki czy Andrzeja Maleszki), ale coś się zepsuło. Lukę tą próbuje wypełnić adaptacja powieści Marcina Szczygielskiego „Za niebieskimi drzwiami”. I prawdę mówiąc, wyszło naprawdę nieźle. Palej bardzo spokojnie i powoli odkrywa karty (a film trwa niecałe półtorej godziny), co dla wielu może wywołać znużenie. Ale trudno odmówić całości specyficznego klimatu, zmieniającego się jak w kalejdoskopie. Ten inny świat, do którego trafiamy w połowie drogi, wygląda niesamowicie (efekty specjalne są na wysokim poziomie i nie kłują w oczy), a chropowate budynki wywołują tam niepokój. Jedyne do czego mógłbym się przyczepić to dość skromna nadbudowa – nie wiemy, skąd to się wzięło i dlaczego przebywa tam jedna postać – paskudny Krwawiec, jednak dla twórców nie było to istotne.

za_niebieskimi_drzwiami2

I to potrafi poruszyć, mimo dość silnych inspiracji produkcjami z zachodu takimi jak „Opowieści z Narnii” czy „Stranger Things”, co może drażnić. Twórcom chodziło o pokazanie jak działa umysł osoby w śpiączce. Może sama intryga nie jest specjalnie skomplikowana, a pewne wydarzenia są mocno uproszczone (rehabilitacja, pobyt w pensjonacie) i czasem logika szwankuje (trójka dzieciaków najpierw prześladuje chłopaka, by w decydującym momencie pomóc), jednak efekt jest zadowalający. Zarówno efekty specjalne, świetna praca kamery (sceny budzenia czy tuż po wypadku) oraz ślicznej muzyki.

za_niebieskimi_drzwiami3

Aktorsko jest naprawdę niezłe, chociaż dzieciarnia (jak zawsze) zaniża poziom. Ich honor ratuje przyzwoity Dominik Kowalczyk w roli głównej, przekonująco odgrywając jego zagubienie, bezradność oraz wściekłość na świat. Jednak film kradnie dla siebie znakomita Ewa Błaszczyk jako dość oschła ciotka Agata, próbująca przełamać swoją bezradność i impas związany z wychowaniem dziecka. Troszkę szkoda, że aktorka tak rzadko pojawia się na ekranie. I jest jeszcze mroczny Krwawiec mówiący głosem Michała Żebrowskiego (paskudny typ), który samym wyglądem budzi strach.

za_niebieskimi_drzwiami4

Mimo pewnych wad i uproszczeń, film Mariusza Paleja to przykład solidnego rzemiosła skierowanego dla młodego widza, próbujące wytłumaczyć co czuje osoba będąca w śpiączce. Kino delikatne, miejscami mroczne i tajemnicze, ale pełne refleksji i ciepła jakiego brakuje ostatnio. Jestem bardzo zaskoczony.

6,5/10

Radosław Ostrowski