Horror w Wesołych Bagniskach

Rok 1923, czyli już po wojnie polsko-bolszewickiej. Tytułowe Wesołe Bagnisko to dworek znajdujący się gdzieś na wschodzie Polski, otoczony wielkimi bagnami, gdzie wejść (i wyjść) można za pomocą dużej kładki. Tutaj podczas wizyty Sowietów doszło do tragedii. Pani dworu oraz jej zięć obwiniają o wszystko niejakiego Jerzego Wawickiego. Mężczyzna dostaje zaproszenie do dworu nie wiedząc, że jest to zastawiona pułapka.

To jeden z mniej znanych filmów w dorobku Andrzeja Barańskiego, który znany był z portretowania życia na prowincji. Ale adaptacja powieści Michała Choromańskiego to mieszanka tajemnicy, thrillera oraz groteskowego poczucia humoru. Nie jest też stricte horrorem, choć atmosfera niepokoju oraz mroczna tajemnica potrafi czasem złapać za gardło. Co tak naprawdę stało się we dworze? Jaką rolę miał w tym wszystkim Wawicki? I czy zapach bagien naprawdę wywołuje kiłę?

Reżyser powoli odkrywa całą układankę, pozwalając działać dość ekscentrycznym i pokręconym bohaterom. Od księdza proboszcza lubiącego miód (cudny Roman Kłosowski) oraz jego siostrzeńca, badającego gaz bagienny (solidny Grzegorz Damięcki) przez lubiącego wypić, melancholijnego dziedzica (rozbrajający Krzysztof Kowalewski), demoniczną, twardą teściową (kradnąca cały film Nina Andrycz) po przebywającego na dworze komisarza NKWD (straszno-śmieszny Alosza Awdiejew) oraz bardziej eleganckiego, światowego Wawickiego (świetny Jan Frycz). Wszyscy grają bardzo teatralnie, lecz idealnie pasuje do tej wariackiej, groteskowej konwencji.

Ale „Horror w Wesołych Bagniskach” nie jest stricte horrorem, choć ma wiele elementów tego typu kina. Od plastycznych zdjęć Dariusza Kuca z bardzo szerokimi plenerami i retrospekcjami w kolorze żółci po nerwowo-smyczkową muzykę Henryka Kuźniaka – nastrój działa bardzo. Tylko, że pod tym wszystkim skrywają się losy ludzi nieszczęśliwych, samotnych oraz zbyt pokręconych, by traktować ten film całkiem poważnie. Być może dlatego tak mało się o nim mówi, bo był zbyt zakręcony oraz doprowadzony do granicy przesady. Nie brakuje w nim przewrotek oraz zaskoczeń, zaś ostatecznie rozwiązanie w pełni satysfakcjonuje.

Tytuł nie oddaje w pełni charakteru, bo to bardziej groteskowy thriller ze zbyt barwnymi postaciami, by uznać za konwencjonalny film. Barański niby idzie w znane środowisko, ale w zupełnie innym tonie. Intrygujące, choć zapomniane dzieło.

7/10

Radosław Ostrowski

Serce na dłoni

Myślicie, że łatwo jest przekonać człowieka do odebrania sobie życia? Jeśli ten delikwent chce tego dokonać i jest zdeterminowany, odpowiedź może wydawać się prosta. Przynajmniej teoretycznie. Bo nie zawsze wszystko zależy tylko od nas. I o tym przekonuje się dwóch bohaterów jednego z ostatnich filmów Krzysztofa Zanussiego „Serce na dłoni”.

Stefan to zwykły chłopak, który po ukończeniu filozofii, zamiast spełniać się w zawodzie, jest kasjerem w hipermarkecie. No nie wychodzi mu to najlepiej i zostaje zwolniony. Jakby tego było mało dziewczyna go rzuca i wyrusza do Irlandii. Nie pozostaje nic innego, tylko skończyć z sobą. Kontrastem dla niego jest podstarzały biznesmen Konstanty z Ukrainy. Jest właścicielem sieci marketów, jest cholernie bogaty, choć działa bardzo nieczysto, niczym gangster, hedonistycznie korzystając z życia. Problemem jednak jest to, że padł mu rozrusznik serca i potrzebny jest przeszczep.

serce_na_dloni1

Resztę mniej więcej możemy się domyślić, bo nasz bogacz kombinuje, jak załatwić sobie nowe serce. Zanussi próbuje tutaj pokazać egzystencjalny dramat w bardziej dowcipny sposób, tylko że kompletnie tego poczucia humoru nie wyczułem. Może wszelkie próby samobójcze oraz wszelkie komplikacje z tego wynikające? Krzywe spojrzenie na świat, gdzie wszystko można załatwić pieniędzmi? Zderzenie materializmu z duchowością? Odzyskaniem sensu życia w dość przewrotny sposób? A może szansą na nawrócenie? Problem w tym, że komedia powinna doprowadzić do śmiechu, a tutaj reżyser kompletnie nie potrafił mnie przekonać, iż posiada poczucie humoru. Zamiast tego mamy bardzo przewidywalną, nieśmieszną komedię, pełną bardzo naciąganych wydarzeń oraz masy zbiegów okoliczności. Do tego mamy bardzo poważną (chociaż elegancką i ładną) muzykę Wojciecha Kilara, solidną realizację oraz kompletnie nieprzekonujący finał, o którym zwyczajnie nie chce mi się opowiadać. To jest kompletnie głupie, pozbawione sensu oraz jakiejkolwiek wiarygodności.

serce_na_dloni2

I nawet aktorzy – bardzo uzdolnieni – nie mają praktycznie niczego specjalnego do roboty, by się wykazać. Wygadują niby mądrości (niezły Stupka), udają kompletnych idiotów (Szyc, Zakościelny) albo strasznie irytują swoją nijakością (Marek Kudełko w roli głównej). Z całej obsady najlepiej wybijają się dwie postacie: matka biznesmena (ostatnia rola Niny Andrycz) oraz Angelo (świetny Szymon Bobrowski), próbujący zachować swój stoicki spokój, choć w oczach widać coś innego.

„Serce na dłoni” jest przykładem filmu tak banalnego, nudnego i nieśmiesznego. Zanussiemu udało się zmarnować talent tylko zdolnych ludzi, że powinni za to go posadzić, zakazując dotykania jakiejkolwiek kamery. Serca brak, humoru brak, satysfakcji z seansu brak.

3/10 

Radosław Ostrowski