Dawno, dawno temu, czyli w latach 80-tych, kiedy kręciło się tanie filmy akcji, był to gatunek bardzo popularny, który miał swoich herosów, m.in.  Arnolda Schwarzeneggera, Sylvestra Stallone’a, Dolpha Lundgrena czy Stevena Seagala. To były czasy, kiedy wierzono w siłę muskułów, które potrafiły rozwiązać wszystkie problemy tego świata. Wielu fanów marzyło o tym, żeby całą tą armię twardzieli wcisnąć do jednego filmu, który mógłby stać się klasykiem. Jednak czasy potężnych i silnych twardzieli minęły bezpowrotnie, zastąpieni przez Jasona Bourne’a i tym podobnych cherlawców. Ale w 2010 roku stał się cud. Powstał film „Niezniszczalni” wyreżyserowany przez Sylvestra Stallone’a. Reżyser postanowił skrzyknąć starych kumpli i gwiazdy czasów VHS (m.in. Dolpha Lundgrena, Mickeya Rourke’a czy Erica Robertsa), by nakręcić oldskulowy film akcji w starym, dobrym stylu. Sen się spełnił, choć nie wszystko do końca zagrało. Ale frajda była ogromna.

W przypadku filmów akcji, muzyka ma znaczenie drugorzędnie, gdyż ginie w tłumie strzałów, wybuchów i ciosów. Ale nie znaczy to, że nie można z tego wycisnąć naprawdę porządnego score’a. Tego zadania podjął się Brian Tyler, który pracował już z Sylwkiem przy czwartej części Rambo. I co z tego eksperymentu wyszło?

Dynamiczna muzyka akcji, która broni się swoją przebojowością i podniosłością. I to właśnie te dynamiczne fragmenty wypadają najlepiej, choć może brzmią odrobinę topornie i są mało urozmaicone. Już początkowy utwór „The Expendables” zapowiada, czego się należy spodziewać – patosu zmieszanego z adrenaliną, zrobione za pomocą szybkich pasaży smyczków, werblowej perkusji oraz dęciaków. Może i brzmi to trochę surowo, jednak ten temat budzi respekt.

Drugi temat, bardziej dynamiczny odpowiada tutaj za akcję i pojawia się już w „Aerial”, gdzie w połowie następuje przyśpieszenie smyków na spółkę z dęciakami baszanymi. Taką dynamikę posiada również „Royal Rumble” (fantastyczne skrzypce!), druga połowa „Lifetime” (tutaj jeszcze elektronika), „Massive” z chórem, „Warriors” z wplecioną gitarą elektryczną czy kończące całość „Mayhem and Finale”. W tych momentach czuć potęgę i siłę tej ścieżki, bo action scorem ta muzyka stoi.

Ale nie ma tutaj samej zadymy i rozpierduchy. Są momenty, gdzie budowany jest suspens („Gulf of Aden” ze zgrabnie wplecionym fletem shahukachi czy elektroniczne „Surveillance” z gitarą akustyczną), delikatna liryka (grane na gitarze „Lee and Lacy”) oraz wplecioną murimbe („The Contact”), które sprawdzają się jako odskocznia od akcji.

Żeby jednak nie było tak słodko, album wydany przez Silva Screen nie jest idealny. Po pierwsze, za długi – 71 minut. Po drugie – underscore gdzieś w połowie robi się nużący i mało atrakcyjny, gdzie porywają tylko fragmenty, co wywołuje zmęczenie (gdyby skrócić ten materiał, to byłaby znakomita płyta). Zaś sama muzyka dobrze się sprawdza w filmie, choć nudnawy underscore jest zagłuszany przez strzały, wybuchy i noże, tutaj może przyprawić o ból głowy. Ale w porównaniu do wielu prac Tylera, „Expendables” jest bardziej przystępna i mimo wszystko łatwiejsza w odbiorze.

Brzmi to mimo wszystko dobrze, choć można było popracować nad montażem płyty. Lubiący bezpretensjonalną rozwałkę wiedzą, co mają zrobić.

7/10

Radosław Ostrowski

Są takie filmy, które może nie są zaskakujące czy oryginalne, ale ogląda się naprawdę przyjemnie. Do tej grupy zalicza się „Najwspanialsza gra w dziejach” Billa Paxtona opowiadający o golfowym pojedynku między amatorem Francisem Ouimetem a doświadczonym Harrym Vardonem. O samym filmie już mówiłem, więc teraz skupię się na warstwie muzycznej, która też się wybijała.

Za nią odpowiada Brian Tyler – uważany za objawienie, choć lata miały pokazać, że jest zdolnym rzemieślnikiem, który jednak poza to rzemiosło nie wybija się. Ale nie w tym filmie i nie w tej ścieżce, która została wydana w Hollywood Records i zawiera 29 kompozycji.

Zaczyna ją uwertura, w której pojawia się przewijający się później temat na smyczkach, potem pojawia się werblowa perkusja, do której potem dołączają flety, by w połowie się wyciszyć, dochodzą do głosu szybkie smyczki, harfa, kotły, a w ostatniej minucie wraca do otwierającego tematu. Drugi temat, który też się przewija występuje już w drugim utworze „Immigrant’s Theme” przypominający stylem Thomasa Newmana. Delikatny fortepian, gitara i flet tworzą bardzo elegancką i spokojny ton, do którego potem dołączają dzwonki, werblowa perkusja i trąbka. Choć instrumentarium w zasadzie nie ulega zmianom, to jednak potrafi ono zaskoczyć i wciągnąć. Czasami zmienia tempo („Determination” ze spokojnym początkiem, który w połowie zmienia się w niepokojący za pomocą walącej perkusji, fletu, trąbki i ponurych smyczków), większość kompozycji jest dość krótka (nieco ponad 2 minuty, a nawet krócej) i ich zadaniem jest podkreślenie nastroju i wykorzystywanie jednego z dwóch tematów (m.in. w wolniejszej wersji w „Broken Dreams” czy „Sunset”, a także niezmienionej w „The Greatest Game Ever Played”), choć nie wszystkie.

Takim wyjątkiem jest „Dog Leg” z zaskakującą perkusją, mocno nerwowe „Angel” z szybkimi smyczkami (spokojniejsze pojawiają się w tle) i walącymi kotłami z perkusją czy równie dynamiczne „The Game is Afoot”, które można nazwać muzyką akcji (szybkie smyczki z dęciakami), troszkę przypominająca dokonania Jerry’ego Goldsmitha – kompozytora, do którego porównywany jest Tyler.

W dłuższych kompozycjach zazwyczaj jest podobnie z dwoma wyjątkami. Pierwszy to „The Amateur”, gdzie do spokojnego i delikatnego fleta, dołącza werblowa perkusja, w tle pojawiają się smyczki i dęciaki, tworząc bardziej podniosły nastrój, by w połowie lekko przyśpieszyć (potem dołącza klarnet, perkusja, kotły i fortepian). Drugim jest „Showdown” z marszową perkusją, niespokojnymi skrzypcami, trąbką i mandoliną, tworzącą napięcie i lekko nerwową atmosferę.

Poza tym na płycie pojawiają się jeszcze trzy kompozycje będące tzw. muzyką źródłową. Pojawiają się w filmie, choć zostały do niego przearanżowane przez Tylera. Są to „Angel” w wykonaniu sopranistki Dawn Upshaw (rozpisaną na fortepian i kwartet smyczkowy), lekki „The Band Played On” śpiewany przez tenora Amicka Byrama, a na koniec pianistyczny „Hello Hello Who’s Your Lady Friend?” z knajpiarskim śpiewem Joe Jacksona oraz pojawiającymi się w tle odgłosami pijusów.

Tylerowi udaje się nie tylko współgrać z obrazem, ale jest też pełna emocji i pasji, którą słychać nawet w najkrótszych kompozycjach. Całość jest po prostu bardzo dobra, muzyki słucha się z przyjemnością (prawie godzina) i mimo pewnych powtórzeń nie ma monotonii czy nudy. Prawdopodobnie najlepsza praca tego naprawdę zdolnego kompozytora.

8/10

Radosław Ostrowski