Digger

Alejandro Gonzalez Inarritu to jeden z najbardziej nieobliczalnych reżyserów z Meksyku. Najpierw zaczynał od dramatów psychologicznych, gdzie przeplatały się losy kilku postaci jak „21 gramów” czy „Babel” po absolutnie imponujące technicznymi aspektami „Birdmana” czy absolutnie szalonego „Bardo”. A kiedy zaczęły pojawiać się zapowiedzi jego najnowszego filmu, czyli „Diggera” pojawiła się we mnie ekscytacja. To miała być (czarna) komedia ze słynnym filmowym kaskaderem Tomem Cruisem w roli głównej. A co z tego wyszło?

Sama historia skupia się na Diggerze Rockwellu (Tom Cruise) – potentacie naftowym, zbierającym ropę z niemal wszystkich części świata. Włącznie z Antarktydą i Arktyką, mając koneksje u szczytach władzy, przy okazji kompletnie ignorując wszelkie przepisy BHP. Właśnie podczas eksploracji jednej z rafinerii na biegunie dochodzi do eksplozji metanu, co w konsekwencji powoduje oderwanie sporego kawałka lodowca. Zmierza on w kierunku północnej Europy, mogąc doprowadzić do potencjalnej katastrofy. O czym ostrzega szef bezpieczeństwa, doktor Ganesh (Riz Ahmed), lecz Digger kompletnie miał to w dużym poważaniu. Digger decyduje się powiadomić o wszystkim prezydenta Compsona (John Goodman), by podjąć kroki.

Dziwny to i bardzo specyficzny film, któremu blisko jest zarówno do „Bardo” (choć nie jest aż tak surrealistyczny) jak i… „Birdmana”. Inarritu ma ambicję zrobić współczesną satyrę w stylu „Dra Strangelove”, tylko zamiast bomby atomowej mamy katastrofę ekologiczną. Od samego początku jest to przejaskrawione i przerysowane, nie tylko z powodu postaci większych niż życie. Pierwsze sceny w rezydencji Diggera imponują bogatą w detale scenografią oraz zdjęciami (sami twórcy się chwalą, że użyli kamer VistaVision), które z jednej strony kojarzą się z filmami Wesa Andersona, ale z bardziej stonowanymi kolorami oraz żywszą pracą kamery. Ale już w tym segmencie coś wydaje się dziwnego: towarzyszący Diggerowi kot (mający mieć jakieś 30 lat) wygląda jakoś nienaturalnie, a pokazane w tle krajobrazy wyglądają bardziej na makiety niż prawdziwe plenery.

A to tylko jedna z niespodzianek, jakie serwuje Inarritu, a których nie pokazuje kampania marketingowa. Wywraca to wszystko do góry nogami, zmuszając do myślenia, a jednocześnie kpiąc z ludzi. Obnażając ich hipokryzję, wypieranie faktów oraz coraz większą inkompetencję ludzi władzy, co pięknie podsumowuje mowa wypowiadana przez Diggera przez Parlamentem Europejskim. I przy okazji kpiąc także z… nas, widzów. Choć zdarzają się pewne wątki zbędne („córka” Diggera, w zasadzie niewykorzystana postać siostry Diggera, graną przez Sandrę Huller), a niektóre dialogi można było wyrzucić, to jakimś cudem pod koniec zaczyna się to wszystko spinać. Do tego jeszcze ta ostatnia scena, nie pozwalająca wyjść z głowy.

Wszystko to na swoich barkach trzyma Tom Cruise, który idzie mocno pod prąd i przypomina jak uzdolnionym jest aktorem. Jego Digger to zdecydowanie jedna z najbardziej odpychających postaci w jego karierze: żyjący w wyparciu (puentuje to jego „relacja” ze schorowaną kotką Maggie czy jedna z końcowych scen, kiedy się „modli”) narcyz oraz pazerny do granic możliwości kapitalista, za każdym próbujący pokazać, że ma „większego”. Świetny jest też John Goodman w roli chorego na raka odbytu prezydent, który wygląda jakby w każdej chwili mógł zejść i mocno inspirowany Trumpem (obecność pastora oraz scena modlitwy podczas obraz). Jednak dla mnie całość skradł rewelacyjny Riz Ahmed. Dr Ganesh w jego wykonaniu to jedyny racjonalista w tym wariatkowie. Początkowo dość niepewny siebie, zacinający się w wypowiedziach, z czasem jednak nabiera pewności siebie i mając coraz bardziej wszystko w dupie. Wspólne sceny Ahmeda z Cruisem to jedne z najlepszych scen tego filmu.

Nie dziwi mnie, że „Digger” mocno spolaryzował i podzielił wszystkich. To nie jest łatwy, przyjemny oraz dający się lubić film, bo ciągle igra z oczekiwaniami. Nie jest może odkrywczy jako satyra, a forma opowieści i nagłe zakręty wywołują konsternację. Niemniej nie jestem w stanie odmówić ambicji oraz „jaj” w sposobie realizacji, a także imponujących wizualnie scen. Nie słuchajcie krytyków ani mnie, tylko pójdźcie sami i wyróbcie sobie własne zdanie na ten temat.

6/10

Radosław Ostrowski

I nie było już nikogo

Wyobraźcie sobie taką sytuację, że na wyspę należącą do niejakiego państwa Owen zostaje zaproszonych 8 nieznajomych, a służba ma zadbać o ich zadowolenie. Grupę gości stanowią: guwernantka, misjonarka, policjant, sędzia, chirurg, generał, podróżnik i młody chłopak z wyższych sfer. Powoli schodzą na Wyspę Żołnierzyków, a tam każde z nich (przez tajemniczy głos) zostaje oskarżone o morderstwo. I tego samego dnia umiera jeden z gości.

i_nie_bylo_juz_nikogo1

To, ze Agata Christie była mistrzynią kryminału jest oczywistą oczywistością. A powieść „I nie było już nikogo” (albo „Dziesięciu Murzynków”) to jedna z pereł w koronie tej pisarki, gdzie mamy do czynienia z koronkowo poprowadzoną intrygą, gdzie ciągle są mylone tropy. Możemy podejrzewać, kto jest mordercą, chociaż nie mamy jasnych poszlak. Kolejno bohaterowie zaczynają – niczym w slasherze – opuszczać ten świat, a sprawca jest jakby nieuchwytny, niewidoczny, ciągle wodzący wszystkich za nos. Ukrywa się, a może to jeden z gości? Powoli zaczynamy też odkrywać tajemnice oraz grzechy na sumieniu naszych bohaterów, chociaż na początku zaprzeczają – poza Philipem Lombardem – swoim winom. Zgrabnie jest to przedstawione za pomocą montażu, gdzie czasami retrospekcja pełni rolę sennego koszmaru albo mary, wprowadzając poważne zamieszanie.

i_nie_bylo_juz_nikogo2

Ale to wszystko reżyserzy mini-serialu trzymają na pulsie, a osadzenie wszystkiego w jednym, odciętym od świata miejscu, buduje klaustrofobiczny klimat i poczucie zaszczucia. Niby stylowe miejsce, ale potrafi ono zbudzić niepokój większy niż pułapki z „Piły”. Nawet jeśli przez chwilę przychodzi do głowy element nadprzyrodzony w tej układance, to wyjaśnienie jest bardzo satysfakcjonujące (chociaż finał mógł powiedzieć troszkę więcej o motywacji czy sposobie działania zabójcy). Więcej wam nie zdradzę poza tym, że jest to pierwszorzędnie wykonana robota telewizyjna. Klimat świetnie buduje niepokojąca muzyka, stylowe zdjęcia oraz bardzo wyrazista scenografia, z obowiązkowym wierszem – niczym fatum – oprawionym w ramkę.

i_nie_bylo_juz_nikogo3

Jest to znakomicie zagrane, a każda z postaci ma swój moment, by skraść całą scenę. Na mnie największe wrażenie zrobiły aż cztery postacie. Po pierwsze, sędzia Wargrave (niezawodny Charles Dance), emanujący spokojem, opanowaniem oraz trzeźwością umysłu, jakiej można wielu pozazdrościć. Drugim mocno narysowaną postacią jest Philip Lombard (fantastyczny Aidan Turner), który jest świadomy swoich czynów i nie ukrywa ich. Równie podchodzi do sprawy w sposób logiczny i racjonalny, wyciągając trafne wnioski, ale nie zamierza bezczynnie czekać na śmierć. Trzecia jest panna Vera Claythorne (cudowna Maeve Dermody), której poczynania, motywacja oraz tajemnica pociągają najbardziej. Pozornie niewinna i delikatna, jest tak naprawdę sprytną, przebiegłą manipulantką, co pokazuje w dramatycznym finale. Reszta aktorów – z Samem Neillem i Mirandą Richardson na czele – także spisuje się fantastycznie.

i_nie_bylo_juz_nikogo4

Tak powinno się realizować kryminały na ekranie, a sama Christie byłaby zadowolona. To rewelacyjnie zrealizowany serial, ze znakomicie budowanym klimatem, fenomenalnym aktorstwem oraz konsekwentnie opowiadaną intrygą. Perła w koronie brytyjskiej telewizji.

8,5/10 + znak jakości

Radosław Ostrowski

In a Valley of Violence

Każdy chciał kiedyś być kowbojem. Ale kimś takim na pewno nie jest Paul. Razem ze swoim psiakiem Abbie jedzie do granicy z Meksykiem, by zacząć wszystko od nowa. Po drodze jednak trafia do małego miasteczka Denton, gdzie rządzi szeryf Clyde Martin oraz jego nadpobudliwy syn Gilly. Z jakiegoś zrozumiałego dla siebie powodu, prowokuje Paula do bójki, którą przegrywa. Szeryf nakazuje Paulowi opuszczenie miasta, jednak Gilly ma własne plany i na własną rękę chce się odegrać, zabijając naszą parkę poza miasteczkiem. I to był ich pierwszy błąd.

dolina_przemocy1

Ti West do tej pory kojarzył się głównie z tanimi horrorami, jednak tym razem postanowił nakręcić western i to nie jakiś tam pierwszy lepszy, tylko mocno inspirowany dokonaniami klasyków z Włoch. Czuć tą inspirację od animowanej czołówki (prawie jak z „Trylogii dolarowej” Sergio Leone) a po muzykę wyraźnie pełną odniesień do Ennio Morricone. Krajobrazy choć piękne, są bardzo surowe i bezwzględne wobec ludzi, współtworząc klimat fatalizmu. Sama historia to proste kino zemsty, które musi eksplodować. Jednak reżyser nie stawia tutaj na brutalną rozpierduchę oraz destrukcję wszystkiego, co się da. To bardzo kameralne, skromne kino, oparte na dialogach oraz niemal w całości dziejące się w jednym miejscu. Buduje to świetny klimat (zwłaszcza w drugiej połowie, gdy dochodzi do konfrontacji), a proste dialogi tylko podkręcają atmosferę. Może i widać tutaj skromny budżet (mało miejsc odwiedzany – w sensie przestrzeni, krótka przeszłość bohatera pokazana tylko za pomocą skromnego światła latarki), ale wszystko zgodnie z regułami gatunku (sam przeciw wszystkim, zgniłe moralnie miasto). Może i jest to przewidywalne, ale jaką daje to satysfakcję.

dolina_przemocy2

Niezły scenariusz oraz solidną reżyserię wspierają dobrzy aktorzy. Drugi raz na Dziki Zachód (ostatnio był w „Siedmiu wspaniałych”) odwiedza ostatnio Ethan Hawke i nadal uważam, że wizualnie pasuje do tego gatunku. Sprawdza się jako tajemniczy nieznajomy z krwawą przeszłością, ścigany przez własne demony i szukający zapomnienia. Nie jest mu to jednak dane – aktor próbuje być takim drugim Eastwoodem (surowy, niski głos), minimalizm mimiki, jednak wiele mu brakuje. Ale kompletną niespodziankę sprawił John Travolta jako szeryf, zmuszony do wyboru między Paulem i swoim synem (świetny James Ransome), pyskatym i krnąbrnym. Jego próby załagodzenia sporu są godne podziwu, jednak finał może być tylko jeden.  Jedyną wyrazistą kobietą w tym miasteczku (i jedyną uczciwą) jest Mary Anne (Taissa Farmiga), której trudno odmówić empatii.

dolina_przemocy3

Flirt Westa z westernem zaliczam do w pełni udanych. Mimo drobnych mankamentów, film ma klimat spaghetti westernu, gdzie rządzi cynizm, brutalność i bezprawie. Pozorny happy end wydaje się tylko wstępem do nowej opowieści. Ciekawe, czy pojawiła by się tam nadzieja?

dolina_przemocy4

7/10

Radosław Ostrowski

Crimson Peak. Wzgórze krwi

XIX-wieczna Ameryka. Tam mieszka Edith Cushing – córka przemysłowca, marząca o karierze pisarki. Takiej kalibru Mary Shelley, czyli romantycznych horrorów. Być może wynika to z faktu, że jako dziecko widziała ducha swojej matki, ostrzegającej przed Szkarłatnym Wzgórzem. Pewnego dnia pojawił się on – tajemniczy brytyjski arystokrata, potrzebujący pieniędzy na budowę maszyny do kopalni. Mężczyzna jest przystojny, czarujący i przybył razem z siostrą. Kobieta zaczęła nagle ożywać, Az się zakochała. Po tragicznej śmierci ojca, Edith zostaje żona Thomasa i przenosi się do jego dworu w Anglii. Miejsca zwanego Szkarłatnym Wzgórzem, co nie wróży niczego dobrego.

crimson_peak1

Guillermo del Toro i horror to symbioza (prawie) idealna, która dawała znakomite efekty jak „Labirynt fauna”. Jego najnowszym film to bardziej gotycki romans z elementami grozy niemal wziętych z XIX-wiecznych powieści. Jest mroczne i stare domostwo, ukrywana tajemnica, odkrywana powoli oraz… duchy. Problem w tym, że te duchy wyglądają sztucznie, niemal komputerowo i nie pasują tutaj do całej tej stylistyk – eleganckiego, gotyckiego straszaka. Film, jak to w przypadku tego reżysera jest wysmakowany plastycznie, z silnie akcentowanymi kolorami (zwłaszcza czerwień, czerń i biel). Także samo domostwo jest takie, jakie być powinno – dziurawy dach, silny rozpad, nie wszystkie drzwi otwarte. A nawet jak coś jest dostępne, to było bardzo niejasne i zagadkowe. I jeszcze te kostiumy, po prostu przepiękne, bardzo bogate i idealnie pasujące kolorami do postaci.

crimson_peak3

Cały problem polega na tym, że jako horror się nie sprawdza. Reżyser sięga po sprawdzone sztuczki z pojawiającymi się i znikającymi duchami, czerwoną piłeczką. Jakby tego było mało, w połowie filmu można łatwo domyślić się o co toczyć się będzie gra, a dwutorowość (pobyt Edith w dworze i prywatne śledztwo jej przyjaciela-lekarza) tylko rozpraszała i nie czuć było napięcia. Tutaj intuicja reżysera mocno zawiodła, a sama historia nużyła.

crimson_peak2

Sytuacje próbują ratować aktorzy i ci nie zawodzą. Ekran kradnie dla siebie Tom Hiddleston, czyli romantyczny Anglik z mroczną tajemnicą i tak smutnym spojrzeniem, że każda kobieta zakochałaby się w nim. Jeszcze lepsza jest Jessica Chastain, czyli zaborcza, demoniczna i bezwzględna siostrzyczka. Pozornie tylko sprawia wrażenie miłej kobiety, ale sam sposób mówienia mrozi krew w żyłach. Zaś Mia Wasikowska w roli głównej jest po prostu dobra. Zauroczona, ładna kobieta, która potem musi zmienić w walczącą o przetrwanie. I jest to pokazane bardzo wiarygodnie. Nie sposób pominąć drobniejszych ról Charliego Hummana (dr McMichael – przyjaciel Edith i domorosły detektyw) oraz Burna Gormana (tropiący brudy pan Holly).

crimson_peak4

Innymi słowy, to miał być hołd dla klasycznych, romantycznych horrorów spod pióra Edgara Allana Poe czy Mary Shelley. Nie do końca straszy, ale ma bardzo interesujący klimat i wyraziste aktorstwo, które może się podobać. Szkoda, że grozy jak na lekarstwo, a intryga rozwiązuje się zbyt szybko. Jest nieźle, ale liczyłem na więcej.

6/10

Radosław Ostrowski