Nawet jeśli nie jest fanem czy znawcą japońskiego kina zna nazwa Godzilla jest powszechnie znana. Wielkie monstrum o kształcie dinozaurowatej jaszczurki zaatakowało kina po raz pierwszy w 1954 roku ze studia Toho, stając się klasykiem. Od tej pory wielkie monstrum (kaiju) wielokrotnie wracało, także w wykonaniu Amerykanów (niesławna „Godzilla” Rolanda Emmericha z 1998 roku i nowa inkarnacja od Garetha Edwardsa z 2014, otwierająca Monsterverse). Jakie było zaskoczenie, kiedy w 2023 wróciła japońska Godzilla i zmiażdżyła kina na całym świecie.

„Godzilla Minus One” zaczyna się pod koniec II wojny światowej, kiedy Japonia jeszcze walczy z Amerykanami. Towarzyszymy niejakiemu Koichi Shikishimie (Ryunosuke Kamiki) – pilotowi kamikaze, który zamiast oddać swoje życie za kraj, dezerteruje i przylatuje na wyspę Oda, gdzie znajduje się lotnisko. Na jego nieszczęście pojawia się nazywana przez lokalną ludność Godzilla, która wybija cały posterunek (poza Koichim i jednym inżynierem). Straumatyzowany i zhańbiony oficer wraca do domu, ale Tokio mocno ucierpiało z powodu nalotów. Nie ma rodziny, nie ma domu i pracy. Jednak okres po wojny daje nowe możliwości. Przypadkowo poznana Noriko (Nimabi Hanabe) z przygarniętą przez nią dziewczynką niejako wpraszają się do niego, a po roku mężczyzna pracuje na statku z zadaniem rozbrajania min. Ale po dwóch latach bestia (dosłownie) z przeszłości powraca i rusza w kierunku Tokio.

Reżyser Takeshi Yamazaki (odpowiedzialny także za scenariusz i efekty specjalne) zdecydował się zrobić o Godzilli za zadziwiająco skromny budżet (15 milionów dolców) jak na monster movie czy blockbuster. Sama opowieść bardziej skupia się na kameralnej opowieści o człowieku, który przeżył wbrew obowiązkowi i musi z tym dalej żyć. W przeciwieństwie do amerykańskich wersji postacie są dużo ciekawsze, nawet jeśli wydają się pozornymi stereotypami jak w przypadku załogi statku – młody chłopak, doświadczony kapitan oraz były naukowiec, będący „jajogłowym” czy (nieobecny) rząd trzymający w tajemnicy wszelkie informacje. Te relacje są bijącym serduchem tego filmu, co jest sporym zaskoczeniem.

Ale czy to oznacza, że nasza jaszurowata, radioaktywna Godzilla z powodu niskiego budżetu nie będzie zbyt mocno pokazywana? Pierwsze nocne wejście monstrum może tak sugerować. To jednak tylko podpucha, bo reżyser nie boi się pokazać rozpierduchy. I to zarówno pierwszy atak na morzu (włącznie z użyciem wystrzeliwanego lasera z pyska), ale zapierającą dech destrukcję Ginzy. Czuć tu zarówno ciężar niszczonych budynków, rzucanych pociągów oraz zjadanych ludzi, a skala i wygląd kaiju budzi respekt. Ten ostatni podbija jeszcze pojawiający się temat Godzilli z oryginalnego filmu, gdzie wybijają się ciężkie dęciaki. Także finałowa konfrontacja z bardzo ryzykownym planem zabicia trzyma w napięciu i nie wygląda tanio. Technicznie w ogóle trudno się przyczepić: świetne oświetlenie, scenografia (zniszczone Tokio czy Ginza) oraz kostiumy wyglądają przekonująco.

Jeśli miałbym się do czepiać to miejscami dialogi bywają czasem melodramatyczne, a w drugiej połowie krótko przysiada tempo. Mało znani (przynajmniej poza Krajem Kwitnącej Wiśni) aktorzy dodają autentyzmu i są świetni. Całość na barkach dźwiga Ryunosuke Kamiki jako naznaczony traumą oraz PTSD Koichi – kompletnie zagubiony, pozbawiony celu i dręczony przez koszmary (ile on pokazuje zaledwie samą twarzą), z czasem zaczyna powoli dojrzewać oraz podejmować się wyzwania. Kapitalny jest także Hidetaka Yoshioda w roli „doktorka” Kenji Nody, stającego się zarówno wsparciem i dobrym duchem grupy, ale też odgrywa kluczową rolę w pokonaniu Godzilli. Odrobinkę humoru dodaje Yuki Yamada („młody” Shiro Mizushira), zaś odrobinę ciepła wnosi Nimabi Hanabe (Noriko Oichi), tworząc coraz silniejszą więź z naszym bohaterem.

Zakończenie sugeruje, że pojawi się część druga (w zasadzie już się pojawia w kinach) i jakimś cudem Godzilla powróci. Czekam bardzo, a sama „Godzilla Minus One” jest świetną mieszanką monster movie, dramatu obyczajowego oraz melodramatu. Yamakazi sprytnie lawiruje między gatunkami, przy okazji pokazując, że efektywnie wykorzystanie nawet małego budżetu pomaga w tworzeniu angażującego blockbustera. Niezwykły fenomen.
8/10
Radosław Ostrowski
